Maluliyet Tazminat Hesaplama

Haksız bir durum nedeniyle maddi zarara uğramanız, sadece fiziksel ya da ekonomik değil duygusal yönden de sizi yıpratır. Trafik kazasından iş kazasına, malpraktis vakalarından diğer bedensel zararlara kadar pek çok durumda, zarar gören kişiler maluliyet tazminatı talebinde bulunma hakkına sahiptir. Bu talebin hukuki zeminde anlamlı hale gelmesi ise doğru hesaplama yöntemleriyle mümkün olmaktadır.

Maluliyet tazminat hesaplama basit gibi dursa da aslında teknik, özenli ve delil odaklı bir süreçtir. Fatura, rapor, belge ve bilirkişi görüşleri gibi unsurlar bu hesaplamalarda mutlaka gereklidir.

Kıdem Tazminatı Hesaplama Nasıl Yapılır?

Kıdem tazminatı hesaplama işlemi, işçinin aynı işverene bağlı olarak çalıştığı süre boyunca hak ettiği parasal karşılığın belirlenmesini içermektedir. Bu konu, hem iş hukuku bilgisini hem de güncel mevzuatın doğru yorumlanmasını gerektirir. Öncelikle kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin kendi isteğiyle işten ayrılmamış olması gerekir; istisnai haller ise emeklilik, askerlik ve kadın işçilerde evlilik nedeniyle fesih gibi durumlardır.

Hesaplama yapılırken esas alınan unsur, çalışanın brüt maaşıdır. Brüt ücretin içine sadece çıplak maaş değil, düzenli ödenen prim, yol, yemek gibi yan haklar da dahil edilir. Çalışılan her tam yıl için, bir aylık brüt ücret tutarında kıdem tazminatı hakkı doğar. Bu tutara damga vergisi dışında başka bir kesinti uygulanmaz. Ayrıca çalışanın kıdem süresi yıl + ay + gün şeklinde hesaplanarak, oransal biçimde toplam tazminata eklenir.

İşçinin işten ayrıldığı tarih itibarıyla yürürlükte olan yasal tavan da mutlaka dikkate alınmalıdır; zira kamu çalışanları ve bazı özel sektör pozisyonlarında bu tavan sınırlandırıcı olur. Hesaplama sonucunda çıkan meblağ, işverence eksiksiz ve zamanında ödenmediği takdirde, faiziyle birlikte yargı yoluna taşınabilir.

Maluliyet Tazminatı Nedir ve Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Maluliyet tazminatı, bir kişinin haksız fiil veya hukuka aykırı bir davranış sonucunda uğradığı maddi zararların karşılanmasını sağlamak amacıyla talep edilen parasal karşılıkları ifade etmektedir. Bu zararlar sadece görünür bir hasarı değil, tüm etkileri  kapsamaktadır.

Tazminat hukukunda “maluliyet” kavramı, zarara uğrayan kişinin eski durumuna dönebilmesi için yapması gereken tüm giderleri kapsamaktadır. Bu giderler arasında tedavi masrafları, ameliyat giderleri, ilaç bedelleri, refakat masrafları, bakıcı giderleri, ulaşım harcamaları ve hatta iş göremezlik nedeniyle ortaya çıkan gelir kaybı gibi kalemler yer almaktadır.

Bu tür tazminatların hukuki dayanağı ise özellikle Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarından gelmektedir. Tazminat taleplerinde yalnızca para giderleri değil, fiziksel engellerin giderilmesi için gereken ekipmanlar, medikal giderler, bakıcı giderleri veya evde bakım hizmetleri gibi ek harcamalar da göz önüne alınmalıdır.

Maluliyet Tazminatının Hesaplanmasında Dikkate Alınan Kalemler

Bir tazminat hesabında en çok dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri, zarara uğrayan kişinin uğradığı kayıpların hangi kalemlerden oluştuğudur. Hesaplama yapılırken, mahkemeler çoğunlukla somut belgeler üzerinden değerlendirme yapar. Bu belgeler olmadan tazminat talebinin kabul görme olasılığı düşebilir. Tazminat hesaplama unsurları arasında şunlar yer almaktadır:

• Tedavi süreci boyunca yapılan hastane, klinik, fizik tedavi ve benzeri sağlık kurumları giderleri belgelenmelidir.
• Reçeteli ya da doktor tavsiyeli olarak satın alınan ilaçların fatura veya eczane kayıtları, medikal ürünlere ilişkin faturalar,
• Yaralanma ya da tedavi döneminde gereksinim duyulan refakatçi veya bakıcı giderleri,
• Tedaviye erişim için yapılan ulaşım masrafları, yakıt, toplu taşıma ya da taksi faturaları,
• Geçici ya da kalıcı iş göremezlik hali nedeniyle ortaya çıkan kazanç kaybı,
• Gelecekte de devam etmesi beklenen sürekli türdeki medikal ya da fiziksel destek masrafları.

Bu kalemler için her bir belge, hesaplamada temel dayanak olarak kullanılır ve bilirkişi raporlarını oluşturur.

Maluliyet Tazminat Hesaplama Nasıl Yapılır?

Maluliyet tazminatını doğru hesaplayabilmek için öncelikle zararın ispatına yönelik tüm belgelerin eksiksiz şekilde toplanması gerekir. Bu belgeler yalnızca mahkeme aşamasında değil, sigorta görüşmelerinde de büyük bir öneme sahiptir.

Hesaplama süreci olarak şu aşamalardan oluşmaktadır:

• Zarar görenin tüm tedavi, ilaç, medikal, ulaşım, yakıt, taksi ve gider faturaları toplanır, belgeler tarih sırasına göre ayrılır ve toplam masraf hesaplanır,
• Bakıcı ve refakatçi giderinin hesaplanmasına yönelik faturalar toplanır, bakıma muhtaç kalınan sürenin belirlenmesi için raporlandırma yapılır,
• Geçici ve kalıcı iş göremezlik süresinin hesaplanması için Rapor düzenlenir,
• Geçici ve kalıcı iş göremezlik zararının hesaplanması için zarar görenin gelir durumuna ilişkin maaş bordroları ve SGK kayıtları toplanır,
• Aktif ve pasif yaşam ömrü sürelerine, maluliyet oranına, kişinin gelir durumuna ve kusur oranına göre aktüer hesabı yapılır,
• Faiz hesaplamaları; Enflasyon oranları, Merkez Bankası verileri veya mahkeme kararlarıyla uyumlu olacak şekilde değerleme yapılır.